foto: Soenar Chamid
Als iemand de pieken en dalen van de Spelen kent is het wel Liu Xiang. De Chinese hordeloper was nog nauwelijks bekend toen hij op 21-jarige leeftijd in Athene Olympisch goud won met een evenaring van het wereldrecord van Colin Jackson (12,91 – WK 1993). De Chinese bond kon zich geen beter uithangbord wensen in de aanloop naar de Spelen van Peking. In het officieel nog communistische China werd Liu snel sportmiljonair.
Liu’s sportcarrière hing aanvankelijk aan een zijden draadje. Na een mislukte opleiding tot hoogspringer vond de familie van de toen 15-jarige atleet het hoog tijd dat hij een serieuze opleiding ging volgen. Coach Sun Haiping had inmiddels zijn mogelijkheden als hordeloper gezien en probeerde de familie daarvan te overtuigen. Hij belegde een bijeenkomst met ouders, grootouders en een heleboel ooms en tantes. Na veel discussie kreeg Sun Haiping eindelijk de zegen van Liu senior.
Wereldrecord
Met Olympisch goud op zak verbeterde de “lange” uit Shanghai in 2005 het wereldrecord in Lausanne naar 12,88. Toen hij in 2007 in Osaka zijn eerste wereldtitel veroverde, leek niets prolongatie van de Olympische titel in Peking in de weg te staan. Het hele land rekende op hem. Liu sierde de cover van de Aziatische editie van Time Magazine met de veelzeggende titel “Liu Xiang & 99 More Athletes to Watch”. Wat kon er nog mis gaan?
foto: Soenar Chamid
Marcel van der Westen
Het was weer een vreselijk benauwde ochtend in Peking, op woensdag 18 augustus. Onderweg naar de metro dook ik nog even een buurtwinkel in voor een onmisbaar flesje water. In de hoek stond een kleine TV zoals je die overal aantrof in de hutongs, de volkswijken van de Chinese hoofdstad. De aanwezigen staarden gebiologeerd naar het beeld. De atleten van de zesde serie op de 110 meter horden namen in de blokken plaats. In baan 1 Liu Xiang, drie banen ernaast Marcel van der Westen, die zich die race nog goed herinnert:
‘Iedereen wist en zag dat hij geblesseerd was. Maar je bent met jezelf bezig, dus veel aandacht besteedde ik er niet aan. Het stadion was voller dan vol, 110.000 mensen wilden hem zien. Ik maakte een valse start, niet met opzet maar na vier weken niet te hebben gestart – ik had mijn sleutelbeen gebroken in Luzern, een maand voor de Spelen – miste ik scherpte en was ik te gretig.”
Hinkend
Een valse start was toen nog toegestaan. Van der Westen nam weer in de startblokken plaats, maar het was voor Liu Xiang het moment om hinkend de baan te verlaten en met zijn handen voor zijn gezicht de catacomben in te lopen, het stadion en het hele land in verbijstering achterlatend. Van der Westen: ‘50.000 man verlieten het stadion, dat voel je wel. Het was jammer voor de hordensprint, maar ik dacht ook ‘dat is er een minder’ en deed gewoon mijn ding.’
foto: Soenar Chamid
Huilend
Geheel in Aziatische stijl bood Sun Haiping even later op een persconferentie huilend zijn excuses aan aan het Chinese volk. Coach en atleet hadden er alles aan gedaan om de achillespeesblessure te genezen, maar het was niet gelukt. Een weldenkend mens had de handdoek al eerder geworpen, maar onder de immense druk van een miljard Chinezen kon, wilde of durfde men dat niet.
Daegu
Ruim een jaar later keerde Liu terug op de baan bij de Grand Prix van Shanghai en in 2010 won hij de Asian Games in 13.09. Geen indrukwekkende tijden, maar hij won zo links en rechts kleine prijzen. De eerstvolgende grote afspraak waren de wereldkampioenschappen vorig jaar in Daegu. Na winst in de series en de halve finale kreeg Liu baan 6 toegewezen. Links van hem zat Dayron Robles, de Cubaan die in Liu’s rampjaar “zijn” Olympische titel en wereldrecord (12.87 in Ostrava) had gepakt.
Het werd een ontmoeting van twee Olympisch kampioenen, maar niet een zoals ze zich hadden voorgesteld. Halverwege de race raakte de rechterhand van Robles de linkerarm van Liu, die daardoor iets uit balans raakte. Liu finishte als derde in 13,27. De actie van Robles werd bestraft met diskwalificatie, tot ongenoegen van de kenners. Zwaaiende armen zijn bij tien sprongen over een hoogte van 107 centimeter niet te vermijden en zolang de atleten binnen hun baan blijven, is een touché “part of the game”. Ook Liu schoot er weinig mee op, hij kreeg slechts het zilver, want goud was voor de Jason Richardson.
foto: Erik van Leeuwen
Favorieten
Acht jaar na Athene leek de nu 29-jarige Chinees opnieuw een van de favorieten voor het goud in Londen. In Shanghai en Eugene dook hij deze zomer al onder de 13 seconden. Met Aries Merrit heeft een nieuwe Amerikaan zich aan het hordenfront gemeld. Niet alleen klopte hij Liu bij de WK Indoor in Istanbul over 60 meter, ook is hij met tweemaal 12,93 in juli (bij de Diamond League meetings in Londen en Monaco) heeft hij de beste wereldprestatie achter zijn naam staan.
Desgevraagd noemde Marcel van der Westen Merritt vooraf al de grote favoriet, voor Richardson en de in Helsinki verrassende Rus Shubenkov. Hij twijfelde aan de fitheid van Liu en Robles. Bij aankomst in Londen bevestigde coach Sun dat hij “een beetje bezorgd” was over de voet van Liu.
Herhaling
Gisteren leek de geschiedenis zich te herhalen, al waren het nu niet de Chinezen, maar de Britse toeschouwers in het stadion die een held zagen sneuvelen. Phillips Idowu kwam niet door de kwalificatie, maar de Britten bleven wel echter netjes op hun plaats zitten.
Er was nog een verschil. Dit keer stuurden de Chinezen niet Liu’s coach Sun, maar hoofdcoach Feng Xiu Wong naar de ingelaste persconferentie.Net als Sun, vier jaar geleden, had hij vele woorden nodig om de lof te zwaaien over de vele verdiensten en grote talenten van de Chinese atletiekheld en een diep vertrouwen uit te spreken over de toekomst van zijn carrière. Maar de official deed dat zonder een traan te laten. Toen een Britse journalist hem vroeg naar zijn gevoelen antwoordde hij kortaf: ‘Ik ben hier alleen om over Liu te spreken.’
